Hoe pak je milieu- en genderuitdagingen tegelijk aan?

Mozambikaanse en Zimbabwaanse vrouwen pakken milieu-uitdagingen aan

Solar Panel Installation at a clinic in Mazowe_Zimbabwe 2

In welke mate is een genderspecifieke aanpak nodig om milieurechtenschendingen aan te vechten?

Genderspecifieke aanpak tegen klimaatverandering

Isabel Matine van COMUTRA geeft details over de genderspecifieke gevolgen van de achteruitgang van het milieu: “Klimaatverandering wordt een steeds dringender probleem binnen de Mozambikaanse context. Natuurrampen kunnen zich voordoen op elk moment. Die hebben vaak meer gevolgen voor vrouwen en meisjes. Het zijn vaak de vrouwen die de last moeten dragen van het vinden van brandhout wanneer infrastructuur wordt beschadigd door natuurrampen. Zij zijn ook degenen die voor de kinderen als voor het eten moeten zorgen, zelfs in crisistijden. Het zijn ook vrouwen die seksueel worden misbruikt of volledig opzij worden gezet wanneer humanitaire hulp wordt verdeeld die initieel bedoeld is voor hen. Daarom is het belangrijk voor ons om vrouwelijke werknemers over klimaatverandering te onderwijzen. Ons doel is om beleidsmakers te beïnvloeden om weerbaarheid van vrouwen tegen klimaatverandering te verbeteren.”

Milieu en gelijkheid

De aanpak van het milieu is de sleutel tot gelijke en duurzame gemeenschappen. Het milieubehoud is een politieke en maatschappelijke uitdaging met genderimplicaties. Tekens van verslechtering van het klimaat hebben effect op de meest kwetsbare gemeenschappen. Hierdoor kunnen die tekens niet langer worden genegeerd. Kwetsbare mensen hebben over het algemeen een lagere incasseringscapaciteit en hebben wellicht meer tijd en steun nodig om zich te herstellen. Die zijn vaak niet de oorzaak, maar hebben beperkte macht om fundamentele veranderingen teweeg te brengen. De klimaatverandering toont aan dat het belangrijk is om weerbaarheid van kwetsbare gemeenschappen tegen milieurisico’s te versterken.

Mozambique en Zimbabwe zijn, volgens de Global Climate Change Index (2019), de twee meest getroffen landen door gevolgen van klimaatverandering. De rol van hernieuwbare energie in Mozambique en Zimbabwe kan hierdoor moeilijk toenemen.

Zimbabwe-covid-gender-KB-Mpofu-ILO (1)
beeld:

Gezondheidsvoordelen

Egness Kapfunde uit Zimbabwe onderstreept het voordeel van alternatieve energiebronnen vanuit een vrouwelijk perspectief. “Ga er niet van uit dat de energie-infrastructuur genderneutraal is. Als vrouwelijke landarbeiders, zijn wij ons niet bewust van energiebronnen zoals zonne-energie of biogas. Als vrouwelijke landarbeiders kiezen we voor traditionele brandstoffen. We besteden meer tijd en geld aan het aanschaffen van energie. We ondervinden negatieve gezondheidseffecten omdat we te veel vertrouwen op onveilige energiebronnen.”

Verbeterde gezondheidscentra dragen bij tot een grootschaliger gebruik van de gezondheidszorg, waaronder seksuele en reproductieve gezondheid en rechten. Hierdoor verbetert de levenskwaliteit van vrouwen. Hamunei Mafuta, een zorgverlener in een ziekenhuis in Zimbabwe, ziet verbetering van de gezondheidszorg door het aanpakken van gender- en milieuproblematieken. “De gezondheid van moeders blijft een eerste vereiste in landbouwgemeenschappen, waar gezondheidszorgsystemen zich op hun laagste niveau bevinden. Het vermogen van GAPWUZ, om te mobiliseren rond de installatie van zonnesystemen, is positief geweest voor het terugdringen van sterftecijfers. Dit in vergelijking met de periode waarin verpleegkundigen gedwongen waren om kaarsen te branden voor nachtelijke bevallingen van baby’s. Van oktober 2020 tot december 2020, hadden we 18 baby’s die veilig ’s nachts werden afgeleverd en slechts twee vrouwen die werden doorverwezen naar het groot ziekenhuis in Mvurwi.”